Jump to content
Sign in to follow this  
anbinh4u

FOCAL DYSTONIA - Hội chứng CƠ TRƯƠNG LỰC CỤC BỘ

Recommended Posts

Gần đây, anh em guitarist Sài Gòn có thảo luận về chứng bệnh mà các nhạc sĩ, vận động viên thường gặp; đó là hội chừng FOCAL DYSTONIA , tức hội chứng CƠ TRƯƠNG LỰC CỤC BỘ.

Hóa ra, có một số các guitarist cũng mắc chứng này. AB có biết một GV người Nhật, đang học cello ở Julliard hơn 2 năm đã phải bỏ nghề vì không chữa được. Một người bạn VN khác, vốn là nhạc sĩ Violon, mỗi khi chơi đàn, mặt anh méo đến kỳ dị, vì vậy dầu đã được học ở nước ngoài về, anh ít khi biểu diễn trước công chúng.

AB xin lược dịch về chứng này để các bạn cùng tham khảo.

Focal dystonia là một dạng bịnh thần kinh, làm một hay một nhóm cơ bị ảnh hưởng ở một vị trí nào đó trong cơ thể, gây nên những sự co thắt cơ bất như ý hay gây ra những tư thế kỳ quặc của phần cơ thể đó. Thí dụ, khi bị chứng này ở bàn tay (focal hand dystonia), những ngón tay bị co vào lòng bàn tay, hay duỗi thẳng ra ngoài mà không kiểm soát được. Ở những nhạc sĩ chuyên nghiệp, tình trạng này còn được gọi chứng dystonia của các nhạc sĩ. Trong lãnh vực thể thao, nó được gọi là YIPS (sự mất đi kỹ năng vận động vi tế). Người ta cho rằng tất cả những chứng này ở người lớn là do yếu tố di truyền và sự thay đổi của môi trường.

Nguyên nhân của chứng CƠ TRƯƠNG LỰC này vẫn chưa được hiểu rõ. Người ta cho rằng có thể đó là do tín hiệu sai củatế bào thần kinhvỏ nãovận động cảm giác, đó là một lớp mỏngcủa mô thần kinhbao quanh não, đã gây nên sự co thắt này. Nguồn gốc của tín hiệu sai này có thể là do chức năng kiểm soát (ức chế?) vận động bị suy giảm. Khi bộ não chúng ta ra tín hiệu cho một cơ nào đó co lại, nó đồng thời cũng kích thích những cơ đang nằm yên khác chống lại sự co duỗi mong muốn. Trong chứng DYSTONIA, có vẻ như khả năng của não bộ kiểm soát những cơ chung quanh đó bị hõng, dẫn tới tình trạng hành vi chọn lọc (động tác) bị mất.

Dưới đây là danh sách những nhạc sĩ bị chứng này, trong đó LIONA BOYD và một vài guitarist khác.


  • [*=left]
Christian Münzner, Người chơi LEAD GUITAR của ban Obscura

[*=left]Leon Fleisher, Một nhạc sĩ piano quốc tế. Ông đã bị chứng này từ năm 1960 nên chỉ đàn được bằng tay trái, mãi tới năm 2000 ông mới chữa khỏi.

[*=left]Alex Klein, nhạc sĩ kèn oboe của Chicago Symphony

[*=left]Ernestine Whitman, cựu thành viên của Atlanta Symphony và hiện là giáo sư dạy flute của trường Lawrence

[*=left]Keith Emerson, pianist

[*=left]Warren Deck, nhạc sĩ kèn TUBA của New York Philharmonic, bị chứng này ở môi trên, buộc phải bỏ nghề.

[*=left]Dominic Frasca, Guitarist

[*=left]Gary Graffman, pianist, chuyển sang chỉ chơi bằng tay trái

[*=left]Terry Syrek, guitarist

[*=left]Billy McLaughlin, guitarist, chuyển sang chơi bằng tay trái

[*=left]Liona Boyd, classical guitarist, British-Canadian, đã phải từ bỏ danh hiệu "First Lady of the Guitar" của CANADA vì bị chứng này ở tay phải

[*=left]Andy Billups, bass guitarist của ban, The Hamsters, đã chữa được một phần nên anh chuyển sang chơi guitar bằng phím

[*=left]David Leisner, classical guitarist, đã tự chữa khỏi sau một thập niên

[*=left]Badi Assad, Brazilian singer-guitarist, was diagnosed with focal dystonia in 1999; she eventually recovered and resumed her career.[10]
[*=left]Tom Adams, bluegrass banjo player,bị chứng này ở tay phải nên đã chuyển sang chơi guitar.

[*=left]Scott Adams, tác giả truyện tranh Dilbert. bị chứng này, làm ảnh hưởng tới khả năng vẽ tranh.

[*=left]Stuart Cassells, thành lập ban kèn túi Red Hot Chilli Pipers, bị chứng này từ tháng 9 năm 2011; anh hiện đã bỏ nghề.

[*=left]Scott Devine, bass player

http://en.wikipedia.org/wiki/Focal_dystonia

Đây là đoạn video giải thích về bệnh này.

Guitarist David Leisner giải thích về quá trình tự trị bịnh.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Gần đây, anh em guitarist Sài Gòn có thảo luận về chứng bệnh mà các nhạc sĩ, vận động viên thường gặp; đó là hội chừng FOCAL DYSTONIA , tức hội chứng CƠ TRƯƠNG LỰC CỤC BỘ.

Hóa ra, có một số các guitarist cũng mắc chứng này. AB có biết một GV người Nhật, đang học cello ở Julliard hơn 2 năm đã phải bỏ nghề vì không chữa được. Một người bạn VN khác, vốn là nhạc sĩ Violon, mỗi khi chơi đàn, mặt anh méo đến kỳ dị, vì vậy dầu đã được học ở nước ngoài về, anh ít khi biểu diễn trước công chúng.

AB xin lược dịch về chứng này để các bạn cùng tham khảo.

Focal dystonia là một dạng bịnh thần kinh, làm một hay một nhóm cơ bị ảnh hưởng ở một vị trí nào đó trong cơ thể, gây nên những sự co thắt cơ bất như ý hay gây ra những tư thế kỳ quặc của phần cơ thể đó. Thí dụ, khi bị chứng này ở bàn tay (focal hand dystonia), những ngón tay bị co vào lòng bàn tay, hay duỗi thẳng ra ngoài mà không kiểm soát được. Ở những nhạc sĩ chuyên nghiệp, tình trạng này còn được gọi chứng dystonia của các nhạc sĩ. Trong lãnh vực thể thao, nó được gọi là YIPS (sự mất đi kỹ năng vận động vi tế). Người ta cho rằng tất cả những chứng này ở người lớn là do yếu tố di truyền và sự thay đổi của môi trường.

Nguyên nhân của chứng CƠ TRƯƠNG LỰC này vẫn chưa được hiểu rõ. Người ta cho rằng có thể đó là do tín hiệu sai củatế bào thần kinhvỏ nãovận động cảm giác, đó là một lớp mỏngcủa mô thần kinhbao quanh não, đã gây nên sự co thắt này. Nguồn gốc của tín hiệu sai này có thể là do chức năng kiểm soát (ức chế?) vận động bị suy giảm. Khi bộ não chúng ta ra tín hiệu cho một cơ nào đó co lại, nó đồng thời cũng kích thích những cơ đang nằm yên khác chống lại sự co duỗi mong muốn. Trong chứng DYSTONIA, có vẻ như khả năng của não bộ kiểm soát những cơ chung quanh đó bị hõng, dẫn tới tình trạng hành vi chọn lọc (động tác) bị mất.

Dưới đây là danh sách những nhạc sĩ bị chứng này, trong đó LIONA BOYD và một vài guitarist khác.


  • [*=left]
Christian Münzner, Người chơi LEAD GUITAR của ban Obscura

[*=left]Leon Fleisher, Một nhạc sĩ piano quốc tế. Ông đã bị chứng này từ năm 1960 nên chỉ đàn được bằng tay trái, mãi tới năm 2000 ông mới chữa khỏi.

[*=left]Alex Klein, nhạc sĩ kèn oboe của Chicago Symphony

[*=left]Ernestine Whitman, cựu thành viên của Atlanta Symphony và hiện là giáo sư dạy flute của trường Lawrence

[*=left]Keith Emerson, pianist

[*=left]Warren Deck, nhạc sĩ kèn TUBA của New York Philharmonic, bị chứng này ở môi trên, buộc phải bỏ nghề.

[*=left]Dominic Frasca, Guitarist

[*=left]Gary Graffman, pianist, chuyển sang chỉ chơi bằng tay trái

[*=left]Terry Syrek, guitarist

[*=left]Billy McLaughlin, guitarist, chuyển sang chơi bằng tay trái

[*=left]Liona Boyd, classical guitarist, British-Canadian, đã phải từ bỏ danh hiệu "First Lady of the Guitar" của CANADA vì bị chứng này ở tay phải

[*=left]Andy Billups, bass guitarist của ban, The Hamsters, đã chữa được một phần nên anh chuyển sang chơi guitar bằng phím

[*=left]David Leisner, classical guitarist, đã tự chữa khỏi sau một thập niên

[*=left]Badi Assad, Brazilian singer-guitarist, was diagnosed with focal dystonia in 1999; she eventually recovered and resumed her career.[10]
[*=left]Tom Adams, bluegrass banjo player,bị chứng này ở tay phải nên đã chuyển sang chơi guitar.

[*=left]Scott Adams, tác giả truyện tranh Dilbert. bị chứng này, làm ảnh hưởng tới khả năng vẽ tranh.

[*=left]Stuart Cassells, thành lập ban kèn túi Red Hot Chilli Pipers, bị chứng này từ tháng 9 năm 2011; anh hiện đã bỏ nghề.

[*=left]Scott Devine, bass player

http://en.wikipedia.org/wiki/Focal_dystonia

Đây là đoạn video giải thích về bệnh này.

Guitarist David Leisner giải thích về quá trình tự trị bịnh.

Em Đã từng Bị Bịnh này rồi. Khổ Lắm,cả chừng 2 năm trời mà không tập guitar được gì cả, tau phải em cứ co vào ma không bung ra được.Bây Giờ cũng ok rồi, cũng may mà có thầy Dương Kim Dũng sửa tay giùm.Mà mình phải tự nổ lực chiến thắng bản thân mới hy vọng sửa tay được. cám ơn anh AB nhiều lắm đã đưa ra topic dành cho anh em đam mê guitar mà mắc phải chứng bịnh Focal dystonia.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Từ này dịch ra tiếng Việt là "loạn trương lực cơ cục bộ (hay khu trú)". Bình thường thì hệ thần kinh của mình phát ra những tín hiệu để điều chỉnh trương lực cơ (gồm nhiều nhóm cơ chi phối 1 động tác nào đó, trong đó có cả những cơ "đối nghịch" với cơ thực hiện động tác đó). Ngoài những nhóm cơ chi phối động tác đó, những nhóm cơ khác phải được thả lỏng. Loạn trương lực cơ khu trú là do nhóm cơ "không mời mà đến" co rút một cách không kiểm soát. Hầu như tất cả ai tập luyện gì đó (đương nhiên là cả tập đàn) đều có hiện tượng này khi mới tập, nhưng qua quá trình tập luyện thì người đó "dạy" não bộ điều khiển đúng những nhóm cơ cần thiết mà không làm ảnh hưởng đến những nhóm cơ khác và ko gây ra co cơ bất thường ở những nhóm cơ không liên quan. Nhiều người mới tập guitar thường bị căng những ngón tay không sử dụng, dẫn đến những hình thù bàn tay rất kỳ dị (cả 2 bàn tay). Qua quá trình tập luyện đúng cách, bàn tay dần được "thuần hóa" và trương lực cơ (độ căng từng nhóm cơ) được sử dụng đúng mức, nên bàn tay sẽ gọn gàng hơn trong các động tác chơi đàn. Nếu quá trình tập không đúng (không dùng não bộ kiểm soát từng động tác bàn tay mà chỉ lo tập bàn tay một cách tách rời sự kiểm soát có ý thức của não bộ) thì sẽ có thể dẫn đến trương lực cơ bị sai, có thể ảnh hưởng sau này. Tuy vậy, trong focal dystonia này, người ta chưa rõ vì sao não bộ phát ra xung tín hiệu "lạc đường" đến 1 số nhóm cơ khác và làm co cơ kia 1 cách không chủ ý. Anh AB đã gửi 1 số tài liệu về căn bệnh này, hy vọng mình sẽ tìm cách cải thiện dần bằng những bài tập phù hợp.

Share this post


Link to post
Share on other sites

... Nói chuyện dài một chút với Trí Đoàn, tạm chia sẻ một ý - bất chấp cơ sở khoa học vững chắc có thể chưa có, nhưng chúng ta có thể tạm cho rằng tập luyện ko đúng phương pháp có thể dẫn đến hiệu chứng nói ở trên!

Như vậy, tìm người hướng dẫn tốt trong đó là tập "kỹ thuật" đơn thuần trong bước đầu là quá quan trọng vậy.

thphuong

Share this post


Link to post
Share on other sites

... Nói chuyện dài một chút với Trí Đoàn, tạm chia sẻ một ý - bất chấp cơ sở khoa học vững chắc có thể chưa có, nhưng chúng ta có thể tạm cho rằng tập luyện ko đúng phương pháp có thể dẫn đến hiệu chứng nói ở trên!

Như vậy, tìm người hướng dẫn tốt trong đó là tập "kỹ thuật" đơn thuần trong bước đầu là quá quan trọng vậy.

thphuong

Ý kiến của thphuong, Trí Đoàn rất xác đáng. Tập luyện không đúng cách rất dễ mắc hội chứng này. Một số những bài viết về cách chữa trị, phòng ngừa...có nêu một số nguyên nhân, mà một trong những nguyên nhân là...chạy tốc độ. Vì khi guitarist chú ý tới tốc độ quá mức, não bộ sẽ không lưu ý hay phân biệt rõ những động tác riêng lẽ nữa.

Cách trị liệu, đây lãnh vực của khoa thần kinh tâm lý và phục hồi chứng năng, đều nêu rõ đây là vấn đề thuộc hệ thần kinh, tức tinh thần.

Mong nhận được thêm nhiều ý kiến của các guitarist kỳ cựu và các bạn về cách luyện tập, đề phòng....

AB

Share this post


Link to post
Share on other sites

Mong nhận được thêm nhiều ý kiến của các guitarist kỳ cựu và các bạn về cách luyện tập, đề phòng....

AB

Chợt nhớ một quan sát nhỏ, có thể ghi lại... đặc biệt cho anh em tự làm việc không có người hướng dẫn... Nếu chơi bình thường thì không, nhưng khi chạy âm giai ngón út tay phải .. chĩa thắng ra ngoài, thì tay phải chúng ta đã ở trong trạng thái gồng! Tương tự nếu khi đánh đàn thấy có gân tay nổi lên ở bàn tay (có người còn cả trên mặt :w00t: ) mà lúc trạng thái "nghĩ" không có thì đã là "gồng" hoặc "lên gân".. Lập tức là nên buông lỏng, đàn chậm hoặc nhỏ hơn đến trạng thái mà không còn hiện tượng nói trên..

Saigon cuối tuần

Share this post


Link to post
Share on other sites

Mình là người đã bị chứng bệnh nầy từ hơn 25 năm qua (cực kỳ khổ sở...vì không điều khiển ngón tay như ý muốn được)

Theo mình tổng kết những gì mình biết và trải qua bệnh nầy, thì có 3 nhóm người đã bị bệnh nầy.

1/ Tập luyện sai

2/ Tập gắng sức thái quá

3/ Không có nguyên do rỏ ràng vẫn bị

Hôm nào rảnh rổi hơn mình sẽ viết lại những gì mình mắc phải, từ đó rút ra một số kinh nghiệm trong tập luyện, một số cách tập để sửa phần nào bệnh quái ác nầy.

DKD

Share this post


Link to post
Share on other sites

Cám ơn NS Dương Kim Dũng sắp chia sẻ kinh nghiệm quý báu để tránh/chữa hội chứng focal dystonia này.

Mình chưa nắm rõ hội chứng này lắm, vì có thể nó có nhiều biểu hiện khác nhau mà chúng ta không ngờ tới. Xin các bạn trao đổi và xin bác sĩ doanmoon cho biết thêm.

Đơn cử một trường hợp là 2 ngón đeo nhẫn và ngón út bàn tay phải (a, c) bị "kéo theo". Biểu hiện này thấy rõ nhất ở một số người chơi guitar cổ điển khi đàn arpeggios hoặc tremolo. Tức là trong lúc đàn, ngón c đáng lẽ ra phải thả lỏng thì nó lại co và duỗi đồng bộ với nhịp của ngón a. Bạn thử soi vào gương xem mình có bị không nhá!

Hiện tượng này có người bị, có người không, dường như do bẩm sinh hơn là do tập luyện sai, vì trong guitar cổ điển, ngón út c ít khi dùng tới, và vì vậy ta không hề chủ tâm luyện ngón này. Có người bó tay, vì không thể ra lệnh cho nó thả lỏng. Có người giải quyết hình ảnh khó coi này bằng cách co ngón út khi đàn, hoặc gồng để ngón c đứng yên. Như vậy sai nguyên tắc thả lỏng khi chơi đàn, và nhìn lại càng khó coi hơn.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Anh Vietteiv,

thphuong tính về số lượng mình từng hướng dẫn qua (cũng lâu rồi) đương nhiên ít hơn các anh em đang giảng dạy hiện tại, nhưng cũng xin có quan điểm như có nói qua ở trên - trước hết sẽ phải là phương pháp, đặc biệt là lúc bắt đầu!

Nhớ lại chắc một lần "bất lực" khi hướng dẫn một vị khoảng gần .. 60 tuổi mới muốn chơi guitar, là mãi không thể đưa tay vào tư thế mong muốn cho những bước Carulli....

Vẫn muốn nghĩ, trừ nhũng trường hợp quá hiếm hoi (có thế do tai nạn xảy ra trước làm ảnh hưởng cơ ngón tay - đúng ra thì thphuong cũng từng bị, nghiêm túc là có, tay trái) nếu không hướng dẫn và làm theo đúng cách ban đầu hoặc lúc nào đó thì sẽ là quyết định. Có tứng gặp nhạc sinh chĩa ngón út tay phải, mà chắc do bước trước đó - có khả năng sửa nhưng không dể dàng, vì đã chơi .. vào bước chuyên sâu rồi...

Tay phải chơi cổ điển quả là .. nhiều mặt phải lo nhỉ :), tiếng đàn - âm lượng - tốc độ, phức tạp, rồi còn cả .. "tay đẹp" :)...

thphuong

Share this post


Link to post
Share on other sites

Trong tài liệu mà AB đã gởi, có đề cập tới cách chữa trị, bằng cách luyện tập có chủ ý, cho chứng bịnh này. Nguyên nhân chủ yếu đưa tới là: tập quá căng, quá ham mê tốc độ, và trên hết là tập luyện sai phương pháp.

Muốn thử mình có mắc phải "chứng" (thay vì nói là "bệnh") này hay không, các bạn có thể thử chạy ngón và thay đổi tốc độ, lúc nhanh lúc chậm xem sao. Có người có thể chạy cặp i-m, i-a, ngon lành (dù cặp i-a có tốc độ chậm hơn), như qua cặp m-a là sẽ cảm thấy cứng ở lưng bàn tay (mặc dầu có thể tremolo bình thường), gần như không điều khiển được.

Có nhiều guitarist chữa trị bằng cách chuyển sang đàn tay trái.

Tóm lại, tập luyện sai phương pháp sẽ dẫn tới nhiều việc bất như ý...để lâu rất khó sửa.

AB

Share this post


Link to post
Share on other sites

Trong tài liệu mà AB đã gởi, có đề cập tới cách chữa trị, bằng cách luyện tập có chủ ý, cho chứng bịnh này. Nguyên nhân chủ yếu đưa tới là: tập quá căng, quá ham mê tốc độ, và trên hết là tập luyện sai phương pháp.

Muốn thử mình có mắc phải "chứng" (thay vì nói là "bệnh") này hay không, các bạn có thể thử chạy ngón và thay đổi tốc độ, lúc nhanh lúc chậm xem sao. Có người có thể chạy cặp i-m, i-a, ngon lành (dù cặp i-a có tốc độ chậm hơn), như qua cặp m-a là sẽ cảm thấy cứng ở lưng bàn tay (mặc dầu có thể tremolo bình thường), gần như không điều khiển được.

Có nhiều guitarist chữa trị bằng cách chuyển sang đàn tay trái.

Tóm lại, tập luyện sai phương pháp sẽ dẫn tới nhiều việc bất như ý...để lâu rất khó sửa.

AB

Haha, không biết có phải "đồng bệnh tương lân" hay "Bá Nha Tử Kỳ" hay không mà sao anh AB tự nhiên nói gần như y chang cái mình cũng định nói với ai cụ thể trước mặt đang cầm đàn nếu bàn đến chủ đề này. Mấy ý "bỏ túi"...:

Đương nhiên là cặp ma sẽ thua hai cặp im ia, mà khi đang huấn luyện đầy đủ thì sẽ cần quan tâm khoảng cách giữa ba cặp càng gần nhau càng tốt... Do vậy, rất có thể có "cám dỗ" luyện nghiêng về ma, thí dụ vậy -- mà cố gắng quá, trở nên gồng (như đã nói, có thể có cả cơ trên mặt :crying: ngoài cơ tại bàn tay căng cứng).

Nếu có người hướng dẫn có tâm hoặc có nghề hoặc có cả hai, thì "triệu chứng" sẽ được phát hiện ngay những giây đầu tiên... Nếu không có, chúng ta chắc phải tự làm "ông thần" cho mình, có thể vừa chạy âm giai vừa nhìn vào gương xem có phát hiện bất thường không... Nếu như hiện tượng không muốn xảy ra, có lẽ lập tức "trở về vị trí xuất phát", nghĩ ngơi thả lỏng cơ và thả lỏng cả tinh thần và cái đầu, nếu tập lại bài tập vừa làm thì nên đi từ tốc độ từ đầu, hoặc mức trước đó mà-vẫn-chưa-xuất-hiện "triệu chứng"... Nếu được thì bỏ qua một bên trong một thời gian để "xóa bộ nhớ" ngoài chuyện trà ngón tay trở về trạng thái nghĩ. Các nhạc sinh trong giai đoạn luyện "Càn khôn đại nã di" :w00t: có thể bị cuốn dẫn đến "triệu chứng", hoặc do quá mong muốn tiến đến gần hơn "thần tượng" của mình...

Cuối cùng, nghe hơi đơn giản nhưng các bạn trẻ đang luyện cứ luôn xem tư thế đang luyện (và đàn chính thức) có khác tư thế tay ở trạng thái nghĩ hay không...

Tối thứ sáu,

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bổ sung tôi vào danh sách các guitarist bị chứng này . Đã đi bấm huyệt châm cứu nhiều nơi và khỏi được tay trái. Nhiều lần tưởng khỏi cả tay phải nhưng chỉ được một thời gian ngắn lại xấu dần. Theo kinh nghiệm của tôi thì phát hiện sớm các triệu chứng thì nên điều trị bằng bấm huyệt hoặc châm cứu thường xuyên thì có thể ổn định. Triệu chứng bệnh này không chỉ thấy lúc chơi đàn, ngồi gõ PC 30' là bàn tay mỏi rã . Cô bạn tôi cũng dịch cuốn Musicophilia của Oliver Sacks nói về chứng bệnh này. Dịch theo đơn hàng của Nhã Nam nhưng chưa thấy xuất bản:

https://sites.google.com/site/quanachin/sach-sap-xuat-ban/chung-me-nhac.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Entredosaguas,

Hi em. Nếu em đọc kỹ tinh thần bài ban đầu thì tất nhiên bệnh không ... ưu tiên phía tả hay phía hữu. Nếu em có đọc post của anh thì anh có đề cập anh từng bị "vấn đề" ở ngón tay trái (không kiểm soát được) do một tai nạn nhỏ nào đó trước đó, cụ thể là trong thời gian dài không chơi được một thế bấm khó của Prelude của Suite Valenciana (V.Asencio).

Khắc phục cũng cần thời gian và anh cũng dùng những nguyên tắc đã chia sẽ.

Anh

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bữa nay rảnh rỗi, VietteiV bỏ thời gian ngồi xem kỹ lại video clip của anh AB gửi về bệnh focal dystonia do các chuyên gia giải thích. Xem qua, thì hiểu rõ thêm khá nhiều chi tiết về bệnh này. Xin ghi lại tóm tắt nội dung của clip cho các bạn tiện theo dõi. Chắc chắn VietteiV không phải chuyên y khoa, nên nhờ bác sĩ doanmoon góp ý bổ sung thêm.

Trước hết về thuật ngữ, ta gọi focal dystonia là hội chứng cũng được (thường gọi vậy nếu bệnh nhẹ), hoặc là bệnh cũng được (thường khi bệnh nặng). Nó thuộc về một nhánh bệnh chung là rối loạn chức năng vận động (movement disorders), biểu hiện dưới 2 dạng:

  • sợ cử động (scarity of movement)
  • thái quá trong cử động (excess of movement)

Hội chứng này phổ biến nhất do:

  1. mắc bệnh Parkinson
  2. bị bệnh run cơ (tremor)
  3. bệnh dystonia

Các bệnh này xuất phát từ nguyên nhân là các tế bào điều khiển vận động ở não bộ bị xáo trộn. Do gien di truyền, con người sinh ra bộ não đã "được lập trình" nền tảng tốt như các cử động bẩm sinh như hít/thở, ho, ói, khóc/cười, mở/nhắm mắt, co/duỗi tay, chân... Khi lớn lên ta vận động trườn, bò, đi, chạy... để dạy cho bộ não thuộc các vận động tối ưu trên "cái nền program" lành mạnh đó. Chỉ một động tác đi đơn giản, bộ não đã phải điều khiển lệnh vận động nhiều nhóm cơ khớp khá phức tạp (Con người hiện đã/đang cố gắng chế tạo robot biết đi, nhưng bạn xem cử động ấy mới chỉ giống giống thôi, chứ chưa tự nhiên như người thực).

Nếu quá trình vận động được bộ não tiếp thu 100% thì quá hoàn hảo, nhưng ít khi chúng ta được như vậy. Chương trình "nạp" đó có thể sẽ bị rối loạn, giống như con chip máy tính nạp chương trình bị thiếu (gây thiểu năng vận động) hoặc bị dư thừa (gây quá năng vận động) ta có thể giải thích do bẩm sinh, hoặc do 1 tai nạn trong đời, hoặc vận động sai phương pháp, lão hóa... Điều đó có thể chữa được, nếu nhẹ và không liên quan đến gien, hoặc không thể chữa được nếu ngược lại. Đó là lý do, khi chơi đàn có khi bị tật sửa được, có khi không được.

Có 2 dạng bệnh dystonia:

  1. Generalized dystonia: gây rối loạn cử động toàn thân
  2. Focal dystonia: gây rối loạn cử động một bộ phận cụ thể

Người ta chia thành 14 nhóm bệnh dystonia:

  1. Generalized Dystonia (gây vặn vẹo toàn thân khi vận động)
  2. Secondary Dystonia
  3. Cervical Dystonia Torticollis (gây ngoẹo cổ)
  4. Writer's cramp (gây cứng cơ khi cầm bút)
  5. Spasmodic Dysphonia (gây rối loạn thanh đới, như cà lăm)
  6. Blepharospasm (gây co giật cơ mặt, cụ thể là mi mắt)
  7. Oromandibular Dystonia
  8. Dopa-Responsive
  9. Paroxysmal
  10. X-linked Dystonia Parkinsonism
  11. Mysclonic
  12. Rapid-Onset Dystonia Parkinsonism (vận động đáp ứng quá nhanh)
  13. Late-Onset (vận động đáp ứng quá chậm)
  14. ...

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

Sign in to follow this  

×